Bilimsel Blog0542 779 97 78
← Tüm yazılar
Bilimsel araştırmalar · 16.11.2026

DEHB Olan Çocuğunuz Ödev Yaparken Zorlanıyor mu? Daha Fazla Süre Vermek Yerine Ne Yapabilirsiniz?

DEHB olan çocuğunuz ödev yaparken zorlanıyorsa ek süre yerine deneyebileceğiniz üç somut davranışsal destek önerisi.

Çocuğunuz ödevini bitiremiyor. Biraz daha süre veriyorsunuz. Dikkati dağılıyor, mola vermesini öneriyorsunuz. Yine olmuyor, bu kez daha sessiz bir odaya geçiriyorsunuz.

Peki ya bütün bunlar sandığımız kadar etkili değilse?

13 Kasım 2026'da JAMA Pediatrics dergisinde yayımlanan bilimsel bir araştırma, DEHB olan çocuklara yönelik yaygın sınıf düzenlemelerini inceledi.

Sonuç şaşırtıcı: Çocuklara ek süre vermek, sık mola sağlamak, ayakta çalışmalarına izin vermek veya dikkat dağıtıcı uyaranları azaltmak, araştırmada ölçülen akademik performans ve sınıf içi davranışlar üzerinde tek başına anlamlı bir iyileşme sağlamadı.

Buna karşılık, davranışsal destek uygulamaları sınıf kurallarının ihlal edilmesini azaltmada etkili oldu.

Bu bulgu bize önemli bir şeyi hatırlatıyor: Çocuğun işini kolaylaştırmak ile ona bir beceri kazandırmak aynı şey değil.

Peki, bu bilgiden evde nasıl yararlanabiliriz?

1. “Ödevini bitir” demek yerine ilk iki soruyla başlayın

Çocuğunuzun önünde yirmi soruluk bir ödev olduğunu düşünün.

“Haydi, ödevini bitir” demek yerine şöyle söylemeyi deneyin:

“Önce şu iki soruyu yapalım. Sonra birlikte nasıl ilerlediğine bakalım.”

İki soruyu tamamladığında bunu fark edin. Ardından yeni ve ulaşılabilir bir hedef belirleyin.

Bazen çocuğun zorlandığı şey ödevin tamamı değil, nereden başlayacağını bilememektir.

Büyük görevleri küçük adımlara bölmek, başlamayı kolaylaştırabilir.

2. Her gün yalnızca üç davranışı takip edin

Çocuğunuzla birlikte küçük bir takip kartı hazırlayın.

Örneğin bugün için üç hedefiniz olsun:

  • Ödevime başladım.
  • İlk iki soruyu tamamladım.
  • Zorlandığımda yardım istedim.

Her başarılı davranışın yanına birlikte bir yıldız çizin.

Burada önemli bir ayrıntı var: Çocuğunuzun bütün hedefleri kusursuz şekilde tamamlamasını beklemeyin. Başlangıçta kolay ulaşabileceği hedefler seçin.

Günün sonunda yıldızları birlikte değerlendirin. İsterseniz önceden belirlediğiniz küçük bir ayrıcalıkla çabasını destekleyin. Örneğin birlikte oynayacağınız bir oyunu seçmesine izin verebilirsiniz.

Amaç çocuğa sürekli ödül vermek değil, hangi davranışların işe yaradığını görmesini sağlamak ve zamanla bu becerileri geliştirmektir.

3. Sonucu beklemeyin, doğru davranışı hemen takdir edin

Çocuğunuzun bütün ödevini bitirmesini beklemek zorunda değilsiniz.

Bazen yalnızca kendi başına başlaması bile desteklenmeye değer bir adımdır.

Örneğin şöyle söyleyebilirsiniz:

“Bugün masaya oturup ilk soruya kendi başına başladın. Bunu fark ettim, gerçekten harika!”

Bu cümlenin önemli bir özelliği var.

Çocuğa yalnızca “Aferin” demiyoruz. Tam olarak hangi davranışını beğendiğimizi söylüyor ve ardından olumlu bir geri bildirim veriyoruz.

Böylece çocuk, hangi davranışının takdir edildiğini daha kolay anlayabiliyor.

Üstelik övgüyü çocuğun kişiliğine değil, yaptığı davranışa yöneltiyoruz.

“Sen çok zekisin” yerine “Zorlandığın hâlde yeniden denemen gerçekten harikaydı” demek gibi.


Peki, bilimsel araştırma bize ne söylüyor?

13 Kasım 2026'da JAMA Pediatrics dergisinde yayımlanan randomize kontrollü araştırmada, DEHB olan çocuklara yönelik farklı sınıf desteklerinin etkileri karşılaştırıldı.

Araştırmacılar ek süre, sık mola, dikkat dağıtıcı uyaranların azaltılması ve ayakta çalışma gibi düzenlemelerin yanı sıra davranışsal müdahaleleri ve ilaç tedavisini de değerlendirdi.

Bulgular, davranışsal müdahalelerin sınıf kurallarına uyumu artırabildiğini gösterdi. Buna karşılık, araştırmada incelenen yaygın sınıf düzenlemeleri ölçülen sonuçlarda tek başına anlamlı bir iyileşme sağlamadı.

Bu, sessiz bir ortamın veya molaların hiçbir çocuk için faydalı olmadığı anlamına gelmiyor. Her çocuğun ihtiyaçları farklı olabilir.

Araştırmanın bize düşündürdüğü asıl nokta şu:

Bazen çocuğa daha fazla zaman vermekten önce, o zamanı nasıl kullanacağını öğrenmesine yardımcı olmak gerekir.

Burada paylaştığımız üç ev önerisi, davranışsal destek ilkelerinden hareketle hazırlanmıştır. Araştırmada bu önerilerin her biri ev ortamında ayrı ayrı test edilmemiştir.

Çocuğunuzun ihtiyaçlarına göre küçük adımlarla başlayabilir, hangi yöntemin işe yaradığını gözlemleyebilir ve gerektiğinde uzman desteği alabilirsiniz.

Araştırmayı ve kaynakları incelemek isteyenler için

Fabiano, G. A. ve arkadaşları (2026). Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder Accommodations, Behavior Therapy, and Stimulant Medication: A Randomized Clinical Trial. JAMA Pediatrics — 13 Kasım 2026.

Araştırmayı inceleyin

Yayın sorumlusu
Asım Öçal

Sekizinci Renk Kayseri Kurucusu

Hakkında ve yayın yaklaşımı →

Bu yazı bilimsel kaynaklar temel alınarak otomasyon desteğiyle hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi veya kişiye özel sağlık önerisi yerine geçmez.

Çocuğunuzun gelişimiyle ilgili sorularınız mı var?

Kayseri'deki ekibimizle ücretsiz telefon ön görüşmesi için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime geçin